17 Eylül 2010 Cuma

kitap okumamakla övünen insanus


Birçoğumuz yüz yüze gelmişizdir bu insan türüyle. Böbürlenerek dile getirdikleri maharetleri (!) ise kitap okumamaktır. Basbayağı okumamak.

“Çok iyi bir kitap… Okuduğum tek kitap budur.”

“En son Cin Ali’yi okumuştum galiba! Ehe ehe…”

“Vay! Kitap ha, ne kadar da entelektüelsin!”

“Oku oku, iyidir okumak.”


Adam sanki hayatın tüm sırlarına, erdemlerine ve bilgeliğine sahip olmuş da, ulu bir kişilik mertebesine yükselmiş de, kitabı, okumama alışkanlığı edinmemiş, böyle bir şeye hayatında yer vermemiş olmasıyla, bu ayıbıyla bir de yüceltmeye kalkıyor: “Çok iyi bir kitap… Okuduğum tek kitap budur.” Sanki başka bir kitap okumuş da, kıyaslamış ve bu kitabın diğerleri arasından sıyrılan bir kitap olduğunun ayırdına varmış. Okumayan bir insan, bir kitap hakkında referans vermekte.

En son Cin Ali’yi okumak bir erdem değil, bir eksikliktir, ayıptır, böbürlenme değil utanma vesilesidir. Birileri bu insanlara bunu anlatmalı. Yoksa genel geçer bir doğru halini mi almaya başladı okumamak?

Okumak entellektüalitenin değil, bir ihtiyacın gereğidir. Yani bu övünmemiz gereken bir durum değil, zaten bir ihtiyacın karşılanmasıdır. Ama azınlığa düşmüş ve okumanın bir erdem olduğuna inanıyorsanız o başka… İhtiyaç sözcüğü bir toplumda beslenme, barınma ve cinsellik gibi üç kelimeye güdülmüşse, siz bir okur olarak mâlâyâni ile iştigal ediyor ya da lüks içinde yüzüyorsunuz demektir aynı toplumun değer yargılarına göre.

İnsanlık tarihinin birikimleri, bugünlere kitaplarla ulaştı, zenginleşe çoğala… Okumuyorsanız, eksiksiniz bu devridaimden. Artık o eksik sözcüğünün yanına birçok sıfat gelip çoğaltılabilir. Kalkınmanın, bilgi sahibi olmanın, insanlığın gereği olarak başkalarına faydalı olabilmenin ilk basamağı okumak ve bilgi edinmektir. Bu ihtiyaç televizyon vb. araçlarla mukayese edilmeye başlandığı anda bir toplum geri saymaya başlamış demektir.

Şimdi sizine bazı istatistikî bilgileri paylaşacağım. Ve neden doğruya doğru diyenlerin adının eğriye çıktığına kararı, bu yazıyı denk gelip okuyanlar versin.


Türkiye'de Okuma ve İzleme Oranları
Dergi okuma oranı % 4
Kitap okuma oranı % 4,5
Gazete okuma oranı % 22
Radyo dinleme oranı %25
Televizyon izleme oranı %94


Kitap Üzerine İstatistik Bilgiler

- Toplam nüfusu sadece 7 milyon olan Azerbaycan'da kitaplar ortalama 100.000 tirajla basılırken, Türkiye'de bu rakam 2000 - 3000 civarında basılmaktadır.
- Gelişmiş ülkelerde kişi başına düşen yıllık kitap alımı, ortalama 100 ABD doları, Türkiye'de ise bu rakam 10 ABD dolarının altındadır.
- Japonya'da yılda 4 milyar 200 milyon kitap basılıyor. Türkiye'de sadece 23 milyon.
- Birleşmiş Milletler İnsani Gelişim Raporu'nda, kitap okuma oranında Türkiye, Malezya, Libya ve Ermenistan gibi ülkelerin bulunduğu 173 ülke arasında 86. sırada.
- Japonya'da kişi başına düşen kitap sayısı yılda 25, Fransa'da 7. Türkiye'de ise yılda 12 bin 89 kişiye 1 kitap düşüyor.
- Türkiye'de yüksek öğrenim görenlerin oranı 1965'e göre 14 kat arttı. Ama Yüksek Öğrenim mezunlarının kitap okuma oranı 1965'in de altında kaldı.

- Türkiye'de her 100 kişiden sadece 4,5 kişi kitap okuyor.

Kaynak: istatistik.net