13 Mayıs 2009 Çarşamba

sevdiğim kitaplar-3 (benden selam söyle Anadolu'ya)



"Ve sen Kör Mehmet'in damadı! Hele sen! Niye öyle tiksinerek bakıyorsun yüzüme? Öldürdüm evet seni, ne olmuş! Ve işte ağlıyorum... Sen de öldürdün! Kardeşler, dostlar, hemşehriler... Koskoca bir kuşak, durup dururken katletti kendi kendini!.. Anayurduma selam söyle benden Kör Mehmet'in damadı! Benden Selam Söyle Anadolu'ya!.. Toprağıni kanla suladık diye bize garezlenmesin... Ve kardeşi kardeşe kırdıran cellatların Allah bin belasını versin!.."


yukarıda paragraf, Yunanlı yazar Dido Sotiriyu'nun "Benden Selam Söyle Anadolu'ya" adlı kitabının son paragrafıdır. 1982 yılı Abdi İpekçi Türk Yunan dostluk ödülü'ne hak kazanan roman, bizlerin Kurtuluş Savaşı, Yunanlıların Küçük Asya Felaketi diye andığı dönüm noktasının küçük bir kesitidir. tarafsız bir dille yazılmasının en güzel yanını ve açıklamasını da en güzel biçimde, yazarın kendisi yapıyor aslında:
"Esas düşman savaştır."
bu doğrultuda, savaşın soğuk yüzüyle tanıştırıyor bizi dido sotiriyu. bir zamanlar ahbap olan, komşu olan insanların nasıl olup da başka bir şeye dönüşebildiğini tahlil etmeye çalışıyor.
Manoli Aksiyotis adlı rum köylüsünün ağzından anlatır sotiriyu, aslında kendinden çok şey kattığı hikayesini. 1. dünya savaşı döneminde amele taburlarında çalışma, kaçak hayatı, yunan istilasıyla birlikte yunan üniforması altında Anadolu'nun içlerine doğru ilerleyen yunan mezalimi, izmir yangını ve ayrılış... geniş bir olay örgüsü en sonunda yazarı yukarıdaki paragrafa yönlendirmekte.
"Bütün bu çekilen acı, kötü bir rüya olsaydı, ah... Ve yan yana, omuz omuza verip yürüseydik tarlalara yeniden. Saka kuşlarının türküsüyle şenlenen ormanlara doğru yürüyebilseydik. Ve her birimizin sevdiceği kendi kolunda, çiçeklere bürünmüş kiraz bahçelerinden gülümseyerek çıkıp, yan yana eğlenmek üzere şenlik meydanlarının yolunu tutabilseydik. Anayurduma benden selam söyle kör Mehmet'in damadı. Benden selam söyle Anadolu'ya... Toprağını kanla suladık diye bize garezlenmesin. Ve kardeşi kardeşe kırdıran cellatların Allah bin belasını versin..."

3 yorum:

H.Y. Ergün dedi ki...

Bu kitabı okumayı isterim.
"Anayurduma selam söyle benden Kör Mehmet'in damadı! Benden Selam Söyle Anadolu'ya!.. Toprağıni kanla suladık diye bize garezlenmesin... Ve kardeşi kardeşe kırdıran cellatların Allah bin belasını versin!.."

Kanıma dokundu...
çok dokundu...

Hasan Parlak dedi ki...

Sağduyu ve adaletin ışığıyla bakmak: işte o satırları böylesine haklı ve etkili yapan öz... Ve o güzel tamamlayış, haklı bir bedduayla. Kim katılmazki, o beddua sahibinin haklı isyanına bütün yüreğiyle.
Teşekkürler sevgili Şaban Çuman, güzel aktarımın için.

pessoa dedi ki...

mutlaka okunması gereken bir yapıt. hem türk hem yunanlılarca... ben en çok "esas dşman savaştır" sözünü sevdim. esas düşman savaştır...